Bab 1: Kemunculan & Perkembangan Nasionalisme di Asia Tenggara

1        Imperialisme Barat di Asia Tenggara

Imperialisme bermaksud dasar atau tindakan sesebuah negara meluaskan pengaruh dan wilayahnya dengan menjajah atau mengenakan kuasa pemerintahnya ke atas negara-negara lain untuk kepentingan tertentu.
Imperialisme mula berlaku sejak empayar Yunani dan Rom lagi
Bermula pada kurun ke 15 apabila kuasa-kuasa Barat menguasai wilayah di Amerika Latin, Afrika dan Asia

1.1.1 Imperialis Barat
· Kuasa-kuasa yg terlibat dgn imperialisme di Asia Tenggara; Portugal, Sepanyol, Britian, Perancis & Amerika Syarikat
· Penawanan Melaka pada tahun 1511 menjadikan Portugis sbg kuasa perintis dalam penjajahan
· Persaingan hebat tersebut menyebabkan berlakunya perluasan kuasa politik secara langsung.
· Seluruh Asia Tenggara telah dikuasai sepenuhnya oleh imperialis Barat menjelang tahun 1914 kecuali Thailand.

1.1.2 Faktor-faktor Imperialisme Barat
Kekayaan Bahan Mentah:
· AT mmg kaya dgn bhn mentah & mempunyai tnh yg subur
· Barat perlukan bahan mentah utk penuhi tuntunan Revolusi Perindustrian terutama bijih timah & getah

Revolusi Perindustrian:
RP yg berlaku di Eropah telah mengubah corak dasar imperialisme kuasa2 Barat di Timur

Sistem Pengangkutan & Perhubungan:
· Penggunaan kapal wap membolehkan byk muatan dibawa & mempercepatkan perjalanan antara barat dan timur
· Pembukaan Terusan Suez (1896) telah memendekkan jarak antara Timur dan Barat
· Penciptaan telegraf membawa perubahan terhadap perhubungan antara Barat & Timur
· Perniagaan menjadi mudah & perdangan antarabangsa menjadi pesat

Persaingan Kuasa Barat:
Imperliasisme adalah aktivti utk meningkatkan imej & kemegahan negara.

Beban Org Putih & Tugas Menyebar Tamadun:
· British & AS menggunakan slogan Beban Orang Putih
· Bristih & AS merasa diri mereka maju & bertamadun
· Bertanggunjawab memimpin org Timur kea rah kesejahteraan
· Perancis menggunakan slogan Tugas Menyebar Tamadun
· Mubaligh Kristian bertanggungjawab menyebarkan agama Kristian penduduk di tanah jajahan

1.2 Perubahan Sistem Politik
· Negara-negara AT mengamalkan sistem pemerintahan beraja sebelum kedatangan Imperialis Barat.
·-Ciri-ciri umum sistem Birokrasi barat yang diperkenalkan di Negara-negara AT (m/s 8)
- Penubuhan kerajaan pusat hasil penyatuan wilayah-wilayah di tanah jajahan
- Pelantikan Gabenor Jeneral sbg ketua pentadbir di tanah jajahan
- Perlaksaanan pentadbiran melalui biro (jabatan)
- Pengenalan undang-undang Barat

a) Pentadbiran Sepanyol di Filipina
Sebelum:
Terdiri drpd daerah2 kecil (Barangay) yg diperintah oleh gol. Datu
Selepas:
-Spyol b’jaya kuasai Filipina dan  kenalkan sistem p’tadbian b’pusat dgn Gabenor General
- Barnagay disatukan menjadi encomienda yg diketuai oleh Encomiendero
-Tugas Encomiendero:
i. Jaga keamanan
ii. Kutip cukai
iii. Mengkristiankan
-Rakyat Filipina benci sistem Encomienda kerana cukai tinggi & kerahan tenaga
-Gerakan nasionalisme di Filipina tercetus semasa pentadbiran AS
Amerika Syarikat terpaksa menjalankan dasar pentadbiran yg lebih liberal dengan memberi peluang kepada penduduk tempatan dalam birokrasi pentadbiran di Filipina

b) Pentadbiran Belanda di Indonesia
Sebelum:
o Terdiri drpd buah krj berasingan spt krj Mantaran & krj Bantam
o Raja mengetuai pentadbiran
o Golongan pembesar yg membantu dikenali sbg bupati (pembesar daerah)
Gol pembesar yg membantu raya dikenali sgb bupati (pembesar daerah)
Selepas:
o Pentadbiran Pusat
o Pentadbiran tempatan
o Penubuhan jabatan kerajaan
o Penubuhan dewan tempatan
o Penubuhan Volksraad

c) Pentadbiran British di Burma
Sebelum:
o Burma amalkan pemerintah krj b’raja dibwh Dinasti Konbaung
o Raja Juga menjadi penanung kpd sami buddha
o Raja, Hluttaw (majlis diraja), Wun (pegawai tinggi kerajaan), Myothugyi (ketua bandar), Ahmudan, Athi (pembesar-pembesar tradisional)
Selepas:
o British b’jaya kuasai Burma dlm Perang Inggeris - Burma III
o Institusi Raja Burma tersingkir
o Pemerintah tertinggi Burma ialah Pesuruhanjaya Tinggi British di Rangoon
o Pentadbiran daerah diambil alih oleh Myo-ok (Pegawai Bandaran)
o Akta Kampung Hulu Burma (diperkenalkan)
o Akta Perkampungan (dilenyapkan)




d) Pentadbiran Perancis di Indochina
Sebelum:
o Ditadbir oleh krj Mutlak (kuasa penuh oleh p’bsr tmptan)
o Setip birokrasi diketuai oleh gol. Mandrain, yang diperngaruhi oleh sistem pentadbiran tnh Besar China
o Ahli birokrasi dipilih melalui peperiksaan dalam bidang bhs & kesusasteraan China
Selepas:
o Pentadbiran diketuai oleh Gabenor Jeneral yg b’tgjwb terus kpd Kementerian Tanah Jajahan di Paris
o Union Indochionise 1887 ditubuhkan (Vietnam, Kemboja & Laos)
o Gabenor Jeneral, Letfenan Jeneral, Residen Jeneral & Residen Wilayah


e) Pentadbiran Barat di Tanah Melayu
Sebelum:
o Kesultanan Melayu bermula di Melaka maka wujudnya Kesultanan Melayu Melaka
o Kesultanan Melayu dibantu oleh sistem pembesar 4 liptan
Selepas:
o Penjajahan Portugis
- Mula pd 1511 apabila Melaka berjaya ditawan oleh Portugis
- KMM runtuh dan pindah ke Johor
- Pentadbiran diketuai oelh Gabenor Jeneral yg dibantu oleh Kapten Jeneral dan pembesar tempatan yg
dikekalkan kedudukannya.
o Penjajahan Belanda > Institusi raja di Melaka dihapus terus
o Penjajahan British
a) Tubuh Negeri-negeri Selat (NNS)
- S’pura, Penang, Melaka
- Diketuai oleh Gabenor
- Bermula thn 1826
b) Negeri- Negeri Melayu Bersekutu (NNMB)
- Perak, S’gor, N9 & Pahang ditadbir secaa todak langsung melalui Sistem Residen

c) Negeri-Negeri Melayu Tidak Bersekutu (NNTB)
- Kedah, Kelantan, Trgg, Perlis & Johor diperkenalakn Sistem Penasihat oleh British
-
f) Thailand
- sistem perintahan awal ialah pemerintahan berkuasa mutlak
- Raja Thai iaitu Raja Mongkut & Raja Chulalongkorn.
- Raja Mongkut lantaik 80 orang penasihat Barat untuk ketuai pelbagai jabatan disamping melatih pegawai
tempatan
- Penasihat kewangan & pelabuhan serta polis dibawa dari Britian
- Penasihat kastam dan ketenteraan dari AS
- R. Chulalongkorn memperkenalkan Majlis Penasihat Rendah, Majlis Mesyuarat Tinggi & Kabinet Menteri
- Pembendaharaan negara oleh juruaudit Britain
- Thn 1932, sistem raja berpelembagaan diperkenalkan bagi menggantikan sistem raja berkuasa mutlak
- Permodenan pentadbiran yg dilakukan merupakan antara faktor penting dlm mengekalkan kemerdekaan
Thailand